Skutki nadmiernego zażywania alkoholu

Populacja osób pijących nadmiernie szacowana jest w Polsce na 2,5 do 4 milionów. Alkohol znajduje się na trzecim miejscu wśród czynników ryzyka dla zdrowia populacji. W ciągu jednego roku z przyczyn bezpośrednio i pośrednio związanych z nadużywaniem alkoholu, umiera w Polsce kilkanaście tysięcy osób, z czego połowa przypada na zgony spowodowane bezpośrednio piciem alkoholu.

Działanie etanolu w organizmie zaczyna się już po kilku minutach od spożycia. Wchłaniany jest przez przewód pokarmowy, a następnie dostaje się do krwiobiegu. W ten sposób dociera do mózgu, gdzie kora mózgowa przetwarza sygnały wpływające na zachowanie człowieka. Ilość alkoholu we krwi wyraża się w gramach na litr, natomiast wartość odżywcza etanolu to 7 kilokalorii na gram.

Jeśli chodzi o zachowanie człowieka, pojawiają się najpierw pozytywne odczucia w postaci rozluźnienia, dobrego humoru, złagodzenia bólu czy zaniku uczucia stresu. Alkohol ma depresyjny wpływ na obwodowy układ nerwowy, aczkolwiek często zdarza się, iż ludzie pijący zaczynają wykazywać zachowania agresywne. Przy większych dawkach można zauważyć senność, a nawet wyłączenie się podstawowych funkcji życiowych sterowanych przez układ nerwowy.

Reakcje typowe przy sporadycznym spożywaniu alkoholu zależą od fazy upojenia:

  • faza podchmielenia (0,5 – 1,5 promila): zmiany nastroju, wzmożona aktywność ruchowa, zmniejszony krytycyzm oraz podwyższenie nastroju;
  • faza upojenia właściwego (1,5 – 2,5 promila): wyraźne objawy nietrzeźwości, chwiejny chód, zaburzona koordynacja ruchowa, bełkotliwa mowa, tendencje do zachowań agresywnych;
  • faza zatrucia (pow. 2,5 promila): dezorientacja dotycząca otoczenia, problemy w utrzymaniu wyprostowanej pozycji ciała, zaburzenia świadomości często narastające aż do śpiączki, która trwa od kilku do kilkunastu godzin, kończąca się stanem kaca lub w skrajnych przypadkach śmiercią.

Stężenie alkoholu we krwi w granicach 4 – 5 promili jest dla większości osób śmiertelne. Jednakże ze względu na zjawisko tolerancji fizjologicznej osoby systematycznie nadużywające alkoholu lub jednostki uzależnione od tego środka doświadczają faz upojenia przy większych stężeniach alkoholu we krwi.

Nadużywanie alkoholu znacznie wpływa na całe ciało człowieka, niejednokrotnie uszkadzając część organów lub prowadząc do chorób:

  • żołądek – objawy nieżytu błony śluzowej żołądka, powolne zanikanie śluzówki poprzez przewlekłe stany zapalne, nudności, wymioty;
  • mózg – zakłócenie funkcjonowania komórek nerwowych, zaburzenia pamięci, zakłócenie zmysłu równowagi, osłabienie refleksu i koncentracji; zaburzenie funkcjonowania płatów czołowych i skroniowych – obniżenie samokontroli, upośledzenie uczuciowości, niestałość w dążeniu do celów;
  • wątroba – stany zapalne, marskość, zwyrodnienie i upośledzenie funkcji komórek, zaburzenia trawienia;
  • układ sercowo-naczyniowy – zwyrodnienia mięśnia sercowego, problemy z krążeniem, podwyższenie ciśnienia tętniczego, wylew krwi do mózgu;
  • układ nerwowy – psychoza alkoholowa, padaczka alkoholowa;
  • układ hormonalny – impotencja, patologie seksualne;
  • u kobiet w ciąży – uszkodzenie płodu, poronienie.

Warto również zauważyć, iż alkohol wpływa nie tylko na ciało, ale również psychikę, umysł i zachowanie uzależnionego człowieka. Może doprowadzić do wielu problemów w sferach życiowych, takich jak:

  • sfera osobista – rozpad bliskich więzi, znaczne obniżenie się standardu życia, utrata możliwości realizacji celów życiowych, izolacja społeczna, depresja, zaburzenia osobowości;
  • sfera zawodowa – utrata wiarygodności, ryzyko utraty pracy, spadek możliwości awansu;
  • sfera prawna – naruszenie prawa, jazda samochodem pod wpływem alkoholu, bójki.